LUTESYUM-177 PSMA TEDAVİSİ
PSMA Nedir?
PSMA, prostat spesifik membran antijeninin kısaltmasıdır. PSMA, prostat dokusunda ve en çok da prostat kanserinde bulunur. Bu antijen kana karışmadığı için kanda ölçüm yapılamaz. PSMA, PSA'dan faklıdır. PSA, kanda ölçülür, PSMA ölçülmez.
Lutesyum (Lu-177) Nedir?
Lutesyum 177 ise bir radyoaktif maddedir. Bu radyoaktif madde beta ve gama radyasyon ışınları yayar. Lutesyum 177’nin beta radyasyonu; kısa mesafe hareket eden, temas ettiği dokuda yakıcı ve tahrip edici gücü olan bir ışın olduğu için prostat kanserinde tedavi edici olarak kullanılır.
Lutesyum 177 isimli radyoaktif maddenin gama radyasyonu ise özel bir cihazla hastanın dışından tespit edilir ve bu amaçla gama kamera dediğimiz bir cihazla hastanın tüm vücudunu görüntüleyebiliriz.
Lu-177 PSMA Nedir?
Lutesyum 177 isimli radyonüklidin PSMA isimli bir molekül ile özel yöntemlerle birleştirilmesi ile elde edilen bir radyofarmasötiktir.
Lutesyum-177 PSMA Tedavisi Nedir?
Lu-177 PSMA isimli radyofarmasötiği, prostat kanserli bir hastaya damar yoluyla uygularız. Tedavi uygulaması için hastanın hastaneye yatırılması gerekir. Bu tedavinin uygulanması için hastanede özel koşullar altında inşa edilip NDK tarafından ruhsatlandırılmış “Radyonüklit Tedavi Odası” bulunması gerekir. Tedavi uygulanan hasta, genellikle hastanede 2-3 gün kalır.
Lu-177 PSMA tedavisinin etkili olup olmayacağını anlamak için hastaya önce galyum-68 PSMA PET/BT görüntülemesi yaparız. Eğer galyum-68 PSMA PET/BT görüntülerinde prostat kanser odaklarını görebiliyorsak yani “tutulum varsa”, lutesyum-177 PSMA tedavisi verme kararı alırız; bu uygulama bir çeşit tedavi öncesi prova gibi düşünülebilir. Bazı hastalarda kanserin patolojisiyle ilişkili olarak maalesef “tutulum” olmayabiliyor; bu durumda Lu-177 PSMA tedavisi veremiyoruz.
Tedavi Sonrası Tüm Vücut Tarama (Post-terapi Görüntüleme) (Post-therapy Scan) Nasıl Yapılır?
Hastaya Lu-177 PSMA tedavisini uyguladıktan sonra, uygulanan bu radyofarmasötiğin hastanın vücudundaki dağılımını görmek gerekir. Bu amaçla tedavi uygulamasından sonra hastanın tüm vücudunu baştan sona tararız.
Bu tüm vücut görüntülemeyi hastaya Lu-177 PSMA tedavisi verdikten 24 saat sonra yaparız ve uyguladığımız Lu-177 PSMA molekülüne ait tedavi edici beta ışınlarının prostat kanserli metastatik hücrelere ulaşıp ulaşmadığını tespit ederiz. Buna post-terapi görüntüleme denilir (post-therapy scan).
Lu-177 PSMA Tedavisi Kanser Üzerine Nasıl Etki Eder?
Lu-177 PSMA tedavisi; hem prostat lojunda hem de tüm vücutta nerede olursa olsun metastaz yaptığı yerlerdeki prostat kanserli hücrelere ulaşma imkanı vardır. Bu nedenle oldukça etkin bir tedavidir. Hedeflenmiş bir tedavidir.
Bu tedaviyi standart olarak 6 kür olarak veriyoruz. Her bir kür arasında ise yaklaşık 4-6 haftalık bir süre bırakıyoruz. Ancak hastanın kanserinin durumuna göre bu tedaviyi 6 kürden daha fazla sayıda kür olarak veya daha as sayıda kür olarak da uygulayabiliyoruz.
Yeni bir tedavidir, dünyada bu konuda tecrübe birikimi arttıkça doz, kür sayısı ve süreler değişebilir.